System stałego kursu walutowego

Stały kurs walutowy, czasami nazywany kursem sztywnym, jest rodzajem systemu kursów walutowych, w którym wartość waluty jest stała lub powiązana przez władze monetarne z wartością innej waluty, koszykiem innych walut lub inną miarą wartości, taką jak złoto.

Korzystanie zsystemu stałego kursu walutowego wiąże się z korzyściami i ryzykiem. Stały kurswalutowy jest zazwyczaj używany do stabilizacji wartości waluty poprzezbezpośrednie ustalenie jej wartości w z góry określonym stosunku do innej,bardziej stabilnej lub bardziej rozpowszechnionej w skali międzynarodowejwaluty (lub walut), z którą wartość jest powiązana. W ten sposób kurs wymianypomiędzy walutą a jej powiązanie nie zmienia się w zależności od warunkówrynkowych, w odróżnieniu od płynnego (elastycznego) systemu wymiany. Ułatwia toi zwiększa przewidywalność handlu i inwestycji pomiędzy tymi dwoma obszaramiwalutowymi i jest szczególnie przydatne dla małych gospodarek, które pożyczajągłównie w walucie obcej i w których handel zagraniczny stanowi dużą część ichPKB.

Systemstałego kursu walutowego może być również wykorzystywany do kontrolowaniazachowania się waluty, np. poprzez ograniczanie stóp inflacji. Jednak w tensposób powiązana waluta jest następnie kontrolowana przez jej wartośćreferencyjną. Jako taka, gdy wartość referencyjna wzrasta lub spada, wynika ztego, że wartość (wartości) jakiejkolwiek waluty powiązanej z nią równieżwzrośnie i spadnie w stosunku do innych walut i towarów, z którymi możnahandlować walutą powiązaną. Innymi słowy, waluta związana jest zależna od jejwartości referencyjnej, która dyktuje, jak jej wartość bieżąca jest definiowanaw danym momencie. Ponadto, zgodnie z modelem Mundell-Fleminga, przy doskonałejmobilności kapitału, stały kurs walutowy uniemożliwia rządowi wykorzystaniekrajowej polityki pieniężnej do osiągnięcia stabilności makroekonomicznej.

W systemiekursu stałego bank centralny danego kraju zazwyczaj korzysta z mechanizmuotwartego rynku i jest zobowiązany przez cały czas do kupowania i/lubsprzedawania swojej waluty po ustalonej cenie, aby utrzymać swój powiązanystosunek, a tym samym stabilną wartość swojej waluty w stosunku do referencji,do której jest powiązany. Aby utrzymać pożądany kurs walutowy, bank centralny wokresie popytu netto sektora prywatnego na walutę obcą, sprzedaje walutę obcąze swoich rezerw i odkupuje pieniądz krajowy. Stwarza to sztuczny popyt napieniądz krajowy, który zwiększa jego wartość kursu walutowego. I odwrotnie, wprzypadku początkowej aprecjacji pieniądza krajowego, bank centralny odkupujepieniądz zagraniczny i w ten sposób dodaje pieniądz krajowy na rynek,utrzymując w ten sposób równowagę rynkową na zamierzonej stałej wartości kursuwalutowego.

W XXI wiekuwaluty związane z dużymi gospodarkami zazwyczaj nie ustalają (wiążą) swoichkursów wymiany z innymi walutami. Ostatnią dużą gospodarką stosującą stałysystem kursów walutowych była Chińska Republika Ludowa, która w lipcu 2005 r.przyjęła nieco bardziej elastyczny system kursów walutowych, zwany zarządzanymkursem walutowym. Europejski Mechanizm Kursów Walutowych jest również stosowanytymczasowo w celu ustalenia ostatecznego kursu wymiany walut lokalnych państwprzystępujących do strefy euro w stosunku do euro.

Historia

Standardzłota, czyli standard wymiany złota o stałych kursach walut, dominował od około1870 do 1914 roku, przed którym wiele krajów podążało za bimetaliką. Okresmiędzy dwiema wojnami światowymi był przejściowy, a system Bretton Woodswyłaniał się jako nowy stały kurs walutowy po II wojnie światowej. Powstał zzamiarem odbudowy zniszczonych wojną narodów po II wojnie światowej poprzezszereg programów stabilizacji walutowej i pożyczek na infrastrukturę. Napoczątku lat 70. nastąpił załamanie systemu i jego zastąpienie przez mieszankęzmiennych i stałych kursów walutowych.

Chronologia

Oś czasowasystemu stałego kursu walutowego:

  • 1880-1914Klasyczny okres standardowy w złocie
  • Kwiecień1925 r. Zjednoczone Królestwo powraca do standardu złota
  • Październik1929 r. załamania na amerykańskim rynku akcji.
  • Wrzesień1931 r. Zjednoczone Królestwo rezygnuje ze standardu złota.
  • Lipiec1944 Konferencja Bretton Woods, lipiec 1944 r.
  • Marzec1947 r. powstaje Międzynarodowy Fundusz Walutowy.
  • Sierpień1971 r. Stany Zjednoczone zawieszają wymienialność dolara na złoto – Upadasystem Bretton Woods.
  • Umowaz grudnia 1971 r. – Umowa z Smithsonią
  • Marzec1972 r. Wąż europejski z 2,25% pasmem fluktuacji dozwolony
  • Marzec1973 r. Powstaje system zarządzania przepływem gotówki.
  • Kwiecień1978 r. Porozumienia z Jamajki wchodzą w życie.
  • UmowaPlaza z września 1985 r.
  • Wrzesień1992 r. Zjednoczone Królestwo i Włochy rezygnują z mechanizmu kursów walutowych(ERM).
  • Sierpień1993 r. Europejski System Walutowy dopuszcza ±15% wahania kursów walutowych.

Złoty standard

Najwcześniejszymustaleniem złotego standardu było ustanowienie go w Wielkiej Brytanii w 1821r., następnie w Australii w 1852 r. i w Kanadzie w 1853 r. W ramach tegosystemu wartość zewnętrzna wszystkich walut była wyrażona w złocie, a bankicentralne były gotowe do kupna i sprzedaży nieograniczonych ilości złota poustalonej cenie. Każdy bank centralny utrzymywał rezerwy złota jako oficjalneaktywa rezerwowe. Na przykład, podczas „klasycznego” okresustandardowego złota (1879-1914), dolar amerykański został zdefiniowany jako0,048 uncji czystego złota.

System Bretton Woods

Po drugiejwojnie światowej, system Bretton Woods (1944-1973) zastąpił złoto dolaremamerykańskim jako oficjalnym aktywem rezerwowym. Reżim zamierzał połączyćwiążące zobowiązania prawne z wielostronnym podejmowaniem decyzji zapośrednictwem Międzynarodowego Funduszu Walutowego (MFW). Zasady tego systemuzostały określone w artykułach porozumienia Międzynarodowego FunduszuWalutowego i Międzynarodowego Banku Odbudowy i Rozwoju. System ten byłporządkiem monetarnym, którego celem było uregulowanie stosunków walutowychpomiędzy suwerennymi państwami, przy czym 44 państwa członkowskie miałyobowiązek ustalenia parytetu swoich walut krajowych w odniesieniu do dolaraamerykańskiego oraz utrzymania kursów wymiany w granicach 1% parytetu(„pasmo”) poprzez interwencję na swoich rynkach walutowych (tj. kupnolub sprzedaż pieniądza zagranicznego). Dolar amerykański był jedyną walutąwystarczająco silną, by zaspokoić rosnące zapotrzebowanie na międzynarodowetransakcje walutowe, dlatego Stany Zjednoczone zgodziły się połączyć dolara zezłotem po kursie 35 dolarów za uncję złota i przeliczyć dolary na złoto po tejcenie.

Ze względu naobawy związane z szybko pogarszającą się sytuacją płatniczą w Ameryce i masowymucieczką płynnego kapitału z USA, prezydent Richard Nixon zawiesiłwymienialność dolara na złoto 15 sierpnia 1971 roku. W grudniu 1971 r. umowa zSmithsonian utorowała drogę do wzrostu wartości ceny złota w dolarach z 35,50USD do 38 USD za uncję. Spekulacja w stosunku do dolara w marcu 1973 r. doprowadziłado narodzin niezależnego pływaka, skutecznie kończąc tym samym system BrettonWoods.

Obecne systemy monetarne

Od marca 1973r. płynny kurs walutowy jest stosowany i formalnie uznawany przez porozumieniez Jamajki z 1978 r. Kraje wykorzystują rezerwy walutowe do interweniowania narynkach walutowych w celu zrównoważenia krótkookresowych wahań kursówwalutowych. Dominujący system kursu walutowego jest często uważany za ożywieniepolityki Bretton Woods, a mianowicie Bretton Woods II.

Mechanizmy

Handel na otwartym rynku

Zazwyczajrząd, który chce utrzymać stały kurs walutowy, robi to poprzez kupno lubsprzedaż własnej waluty na otwartym rynku. Jest to jeden z powodów, dla którychrządy utrzymują rezerwy walut obcych.

Jeśli kurswymiany zbytnio przekracza stały kurs odniesienia (jest silniejszy odwymaganego), rząd sprzedaje własną walutę (co zwiększa podaż) i kupuje walutęobcą. Powoduje to spadek wartości ceny waluty (Czytaj: Klasyczne wykresy popytui podaży). Ponadto, jeśli kupują walutę, do której jest przywiązana, wtedy cenatej waluty wzrośnie, powodując, że względna wartość walut będzie bliższazamierzonej wartości względnej (chyba że przekroczy….).

Jeśli kurswymiany ulegnie zbyt dużej zmianie poniżej pożądanego kursu, rząd kupuje własnąwalutę na rynku, sprzedając swoje rezerwy. Zwiększa to popyt na rynku ipowoduje, że lokalna waluta staje się silniejsza, miejmy nadzieję, że powrócido zamierzonej wartości. Rezerwy, które sprzedają, mogą być walutą, z którą sąpowiązane, w którym to przypadku wartość tej waluty spadnie.

Fiat

Innym,rzadziej stosowanym środkiem utrzymania stałego kursu walutowego jest po prostuuniemożliwienie handlu walutą po jakimkolwiek innym kursie. Jest to trudne dowyegzekwowania i często prowadzi do powstania czarnego rynku walut obcych.Niemniej jednak niektóre kraje odnoszą duże sukcesy w stosowaniu tej metody zewzględu na rządowe monopole w zakresie konwersji pieniądza. Była to metodastosowana przez rząd chiński w celu utrzymania kursu walutowego lub ściśleprzylegającego do dolara amerykańskiego. Chiny kupują średnio miliard dolarówamerykańskich dziennie, aby utrzymać powiązanie waluty. W latach 90-tych, Chinyodniosły duży sukces w utrzymywaniu kursu walutowego przy użyciu rządowegomonopolu na całą wymianę walut pomiędzy juanami a innymi walutami.

Przykład mechanizmu otwartego rynku

W ramach tegosystemu bank centralny najpierw ogłasza stały kurs wymiany waluty, a następniewyraża zgodę na kupno i sprzedaż waluty krajowej po tej wartości. Równowagarynkowa to kurs, po którym podaż i popyt będą takie same, tzn. rynki sięwyczerpieją. W elastycznym systemie kursów walutowych jest to kurs spot. Wsystemie stałych kursów walutowych wcześniej ogłoszony kurs może nie pokrywaćsię z kursem równowagi rynkowej. Zagraniczne banki centralne utrzymują rezerwywalut obcych i złota, które mogą sprzedać, aby interweniować na rynku walutowymw celu uzupełnienia nadwyżki popytu lub przejęcia nadwyżki podaży.

Popyt nawymianę walut wynika z krajowego popytu na towary, usługi i aktywa finansowe zzagranicy. Podaż walut obcych jest podobnie pochodną popytu zagranicznego natowary, usługi i aktywa finansowe pochodzące z kraju rodzimego. Stałe kursywymiany nie mogą podlegać swobodnym wahaniom lub reagować na codzienne zmianypopytu i podaży. Rząd ustala wartość wymiany waluty. Na przykład, EuropejskiBank Centralny (EBC) może ustalić swój kurs wymiany na poziomie 1 EUR = 1 USD(zakładając, że euro jest zgodne ze stałym kursem wymiany). Jest to wartośćcentralna lub wartość nominalna euro. Nakłada się górne i dolne limity dlaruchu waluty, po przekroczeniu których nie dopuszcza się wahań kursuwalutowego. Przedział” lub „spread” na rys. 1 wynosi 0,6 EUR (od1,2 EUR do 1,8 EUR).

Nadmierny popyt na dolary

Rys.2 opisujenadwyżkę popytu na dolary. Jest to sytuacja, w której popyt krajowy na towary,usługi i aktywa finansowe z zagranicy przewyższa popyt zagraniczny na towary,usługi i aktywa finansowe z Unii Europejskiej. Jeżeli popyt na dolara wzrośniez DD do D’D’, powstanie nadwyżka popytu w zakresie cd. EBC będzie sprzedawał dolaryw zamian za euro, aby utrzymać limit w ramach tego przedziału. W ramach systemupłynnego kursu walutowego równowaga zostałaby osiągnięta na poziomie e.

Kiedy EBCsprzedaje dolary w ten sposób, jego oficjalne rezerwy dolarowe maleją, a podażpieniądza krajowego maleje. Aby temu zapobiec, EBC może kupować obligacjerządowe i w ten sposób pokryć niedobór podaży pieniądza. Nazywa się tosterylizowaną interwencją na rynku walutowym. Kiedy EBC zaczyna brakowaćrezerw, może również zdewaluować euro, aby zmniejszyć nadmierny popyt nadolary, tzn. zmniejszyć różnicę między równowagą a stałymi kursami.

Nadwyżka podaży dolarów

Rys.3 opisujenadwyżkę podaży dolarów. Jest to sytuacja, w której zagraniczne zapotrzebowaniena towary, usługi i aktywa finansowe z Unii Europejskiej przewyższa europejskiezapotrzebowanie na zagraniczne towary, usługi i aktywa finansowe. Jeżeli podażdolarów wzrośnie z SS do S’ S, nadwyżka podaży powstaje w zakresie od 0,5 do0,5 %. EBC będzie kupował dolary w zamian za euro, aby utrzymać limit w ramachtego przedziału. W ramach systemu płynnego kursu walutowego równowaga ponowniezostałaby osiągnięta na poziomie e.

Kiedy EBCkupuje dolary w ten sposób, jego oficjalne rezerwy dolarowe rosną, a podażpieniądza krajowego rośnie, co może prowadzić do inflacji. Aby temu zapobiec,EBC może sprzedawać obligacje skarbowe, a tym samym przeciwdziałać wzrostowipodaży pieniądza. Kiedy EBC zacznie gromadzić nadwyżki rezerw, może równieżprzeszacować wartość euro, aby zmniejszyć nadwyżkę podaży dolarów, tzn.zmniejszyć różnicę między równowagą a stałymi kursami. Jest to przeciwieństwodewaluacji.

Rodzaje systemów stałego kursu walutowego

Złoty standard

Zgodnie zestandardem złota rząd danego kraju deklaruje, że wymieni swoją walutę naokreśloną wagę złota. W standardzie czystego złota rząd danego kraju deklaruje,że będzie swobodnie wymieniać walutę na rzeczywiste złoto po wyznaczonym kursiewymiany. Ta „zasada wymiany” pozwala każdemu wejść do bankucentralnego i wymienić monety lub walutę na czyste złoto lub odwrotnie.Standard złota opiera się na założeniu, że nie ma ograniczeń w przepływiekapitału lub eksporcie złota przez obywateli prywatnych w różnych krajach.

Ponieważ bankcentralny musi być zawsze przygotowany do wydawania złota w zamian za monety iwalutę na żądanie, musi utrzymywać rezerwy złota. W ten sposób system tenzapewnia, że kurs wymiany walut pozostaje stały. Na przykład, zgodnie z tymstandardem, złota moneta o nominale £1 w Wielkiej Brytanii zawierała 113.0016ziaren czystego złota, podczas gdy złota moneta o nominale $1 w StanachZjednoczonych zawierała 23.22 ziarenka. W ten sposób powstał parytet mennicy,czyli kurs wymiany: R = $/£ = 113.0016/23.22 = 4.87. Głównym argumentemprzemawiającym za standardem złota jest to, że wiąże on poziom cen światowych zpodażą złota na świecie, zapobiegając w ten sposób inflacji, chyba że nastąpiodkrycie złota (np. pośpiech złota).

Mechanizm przepływu cen gatunków złota

Mechanizmautomatycznej regulacji pod standardem złota jest mechanizm przepływu cenygatunku, który działa tak, aby skorygować każdy brak równowagi bilansupłatniczego i dostosować się do wstrząsów lub zmian. Mechanizm ten zostałpierwotnie wprowadzony przez Richarda Cantillona, a następnie omówiony przezDavida Hume’a w 1752 r. w celu obalenia doktryn merkantylistycznych ipodkreślenia, że narody nie mogły stale gromadzić złota, eksportując więcej niżwynosi ich import.

Założeniatego mechanizmu są:

  • Cenysą elastyczne
  • Wszystkietransakcje odbywają się w złocie.
  • Jeststały zapas złota na świecie.
  • Złotemonety bite są po stałym parytecie w każdym kraju.
  • Niema banków ani przepływów kapitałowych.

Dostosowaniew ramach standardu złota polega na przepływie złota pomiędzy krajami, coskutkuje zrównaniem cen zaspokajających parytet siły nabywczej i/lub zrównaniemstóp zwrotu z aktywów zaspokajających parytet stopy procentowej przy obecnymstałym kursie walutowym. Zgodnie ze standardem złota, podaż pieniądza każdegokraju składała się albo ze złota, albo z waluty papierowej zabezpieczonej złotem.Podaż pieniądza spadłaby więc w kraju deficytowym i zwiększyła się w krajuposiadającym nadwyżkę. W konsekwencji, ceny wewnętrzne spadłyby w państwiedeficytowym i wzrosły w państwie z nadwyżką, czyniąc eksport państwadeficytowego bardziej konkurencyjnym niż eksport państw z nadwyżką. Zachęca siędo eksportu państwa deficytowego i zniechęca się do importu, dopóki deficyt wbilansie płatniczym nie zostanie wyeliminowany.

W skrócie:

  • Deficytnarodowy: Niższa podaż pieniądza → Niższe ceny wewnętrzne → Więcej eksportu,mniej importu → Eliminacja deficytu
  • Nadmiernynaród: Wyższa podaż pieniądza → Wyższe ceny wewnętrzne → Mniej eksportu, więcejimportu → Eliminacja nadwyżki

Standard waluty rezerwowej

W systemierezerw walutowych, waluta innego kraju pełni funkcje, które złoto spełnia wstandardzie złota. Kraj ustala swoją własną wartość waluty na jednostkę walutyinnego kraju, zazwyczaj walutę, która jest wyraźnie używana w transakcjachmiędzynarodowych lub jest walutą głównego partnera handlowego. Na przykład,załóżmy, że Indie zdecydowały się ustalić swoją walutę na dolara po kursiewymiany E₹/$ = 45,0. Aby utrzymać ten stały kurs wymiany, Bank Rezerw Indiimusiałby utrzymywać dolary na rezerwie i być gotowy do wymiany rupii za dolary(lub dolarów za rupie) na żądanie po określonym kursie wymiany. W standardziezłota bank centralny posiadał złoto do wymiany na swoją własną walutę, przystandardzie waluty rezerwowej musi posiadać zapasy waluty rezerwowej.

Ustaleniazarządu walutą są najbardziej rozpowszechnionym środkiem stałego kursuwalutowego. W ramach tego, naród sztywno wiąże swoją walutę z walutą obcą,specjalnymi prawami ciągnienia (SDR) lub koszykiem walut. Rola bankucentralnego w polityce pieniężnej kraju jest zatem minimalna, ponieważ jegopodaż pieniądza jest równa jego rezerwom walutowym. Tablice walutowe uważane sąza twarde ogniwa, ponieważ pozwalają bankom centralnym radzić sobie zwstrząsami związanymi z popytem na pieniądz bez wyczerpywania się rezerw (11).AKK funkcjonują również w wielu krajach:

  • Hongkong(od 1983 r.);
  • Argentyna(1991-2001);
  • Estonia(1992-2010);
  • Litwa(1994-2014);
  • Bośniai Hercegowina (od 1997 r.);
  • Bułgaria(od 1997 r.);
  • Bermudy(od 1972 r.);
  • Dania(od 1945 r.);
  • Brunei(od 1967 r.)

Standard wymiany złota

Ustanowionypo II wojnie światowej system stałego kursu walutowego był standardem wymianyzłota, podobnie jak system, który obowiązywał od 1920 roku do początku lat30-tych XX wieku. Standard wymiany złota jest połączeniem standardu walutyrezerwowej i standardu złota. Jego charakterystyka jest następująca:

  • Wszystkiekraje nieposiadające rezerw zgadzają się ustalać swoje kursy wymiany w stosunkudo wybranej rezerwy po pewnym ogłoszonym kursie i utrzymywać zapas rezerwowychaktywów walutowych.
  • Krajposiadający rezerwę walutową ustala swoją wartość walutową na stałą wagę wzłocie i zgadza się wymieniać na żądanie swoją własną walutę na złoto z innymibankami centralnymi w ramach systemu, na żądanie.
  • Wprzeciwieństwie do standardu złota, bank centralny kraju rezerwowego niewymienia złota na walutę z ogółem społeczeństwa, tylko z innymi bankamicentralnymi.

Hybrydowe systemy kursów walutowych

Obecny stanrynków walutowych nie pozwala na sztywny system stałych kursów walutowych.Jednocześnie swobodnie zmieniające się kursy walutowe narażają kraj nazmienność kursów walutowych. Hybrydowe systemy kursów walutowych ewoluowały wcelu połączenia cech stałych i elastycznych systemów kursów walutowych. Pozwalająone na wahania kursów walutowych bez całkowitego narażenia waluty naelastyczność swobodnego przepływu.

Koszyk walut

Kraje częstomają kilku ważnych partnerów handlowych lub obawiają się, że dana waluta jestzbyt niestabilna w dłuższym okresie czasu. Mogą zatem zdecydować się napowiązanie swojej waluty ze średnią ważoną kilku walut (znaną również jakokoszyk walutowy). Na przykład, może powstać waluta złożona, składająca się ze100 rupii indyjskich, 100 jenów japońskich i jednego dolara singapurskiego. Państwotworzące ten kompleks musiałoby wówczas utrzymywać rezerwy w jednej lub kilku ztych walut, aby móc interweniować na rynku walutowym.

Popularną iszeroko stosowaną walutą złożoną jest SDR, która jest walutą złożoną stworzonąprzez Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), składającą się ze stałej ilościdolarów amerykańskich, jenów chińskich, euro, jenów japońskich i funtówbrytyjskich.

Szpilki pełzające

W systemiekołków pełzających kraj ustala swój kurs wymiany na inną walutę lub koszykwalut. Ten stały kurs jest zmieniany od czasu do czasu w regularnych odstępachczasu w celu wyeliminowania zmienności kursu walutowego do pewnego stopnia beznarzucania ograniczeń stałego kursu. Kołki pełzające są dostosowywanestopniowo, dzięki czemu unika się konieczności interwencji banku centralnego(choć bank centralny może się na to zdecydować w celu utrzymania stałego kursuw przypadku nadmiernych wahań).

Związane w ramach pasma

Mówi się, żewaluta jest związana w ramach przedziału, gdy bank centralny określa kurs wymianyw odniesieniu do jednej waluty, porozumienia o współpracy lub kompozycjiwalutowej. Określa również dopuszczalne odchylenie procentowe po obu stronachtego kursu centralnego. W zależności od szerokości pasma, bank centralny maswobodę w prowadzeniu polityki pieniężnej. Sama wstęga może być pełzająca, cooznacza, że stopa centralna jest okresowo korygowana. Pasma mogą byćutrzymywane symetrycznie wokół pełzającego parytetu centralnego (z pasmemporuszającym się w tym samym kierunku co ten parytet). Alternatywnie, pasmomoże być stopniowo rozszerzane bez wcześniej ogłoszonego kursu centralnego.

Tablice walut

Zarząd walutą(znany również jako „powiązany system kursów walutowych”) skuteczniezastępuje bank centralny poprzez prawodawstwo ustalające walutę w stosunku dowaluty innego kraju. Waluta krajowa pozostaje bezterminowo wymienialna nawalutę rezerwową po stałym kursie wymiany. Ponieważ waluta bazowa stanowiobecnie podstawę dla ruchów waluty krajowej, stopy procentowe i inflacja wgospodarce krajowej byłyby w znacznym stopniu uzależnione od ruchów gospodarkizagranicznej, z którą waluta krajowa jest powiązana. Rada ds. walut musizapewnić utrzymanie odpowiednich rezerw waluty bazowej. Jest to krok odoficjalnego przyjęcia waluty bazowej (określanej jako substytucja waluty).

Zastąpienie waluty

Jest tonajbardziej ekstremalny i sztywny sposób ustalania kursów walut, ponieważ wiążesię z przyjęciem waluty innego kraju zamiast własnej. Najważniejszym przykłademjest strefa euro, gdzie 19 państw członkowskich Unii Europejskiej (UE) przyjęłoeuro (€) jako wspólną walutę (euroizacja). Ich kursy walutowe są skutecznieustalane między sobą.

Istniejąpodobne przykłady krajów, które przyjęły dolara amerykańskiego jako swojąwalutę krajową (dolaryzacja): Brytyjskie Wyspy Dziewicze, Karaiby Holandia,Timor Wschodni, Ekwador, Salwador, Wyspy Marshalla, Sfederowane StanyMikronezji, Palau, Panama, Wyspy Turks i Caicos oraz Zimbabwe.

Współpraca monetarna

Współpracawalutowa jest mechanizmem, w którym dwie lub więcej polityk walutowych lubkursów walutowych jest ze sobą powiązanych i może mieć miejsce na poziomieregionalnym lub międzynarodowym. Współpraca walutowa niekoniecznie musi byćdobrowolnym porozumieniem między dwoma państwami, ponieważ dane państwo możerównież powiązać swoją walutę z walutą innego państwa bez zgody tego drugiegopaństwa. Istnieją różne formy współpracy walutowej, które sięgają od stałychsystemów parytetowych do unii walutowych. Utworzono również liczne instytucje wcelu egzekwowania współpracy walutowej i stabilizacji kursów walutowych, w tymEuropejski Fundusz Współpracy Walutowej (EMCF) w 1973 r. oraz MiędzynarodowyFundusz Walutowy (MFW).

Współpracamonetarna jest ściśle związana z integracją gospodarczą i często uważana jestza proces wzmacniający. Jednakże integracja gospodarcza jest porozumieniemgospodarczym pomiędzy różnymi regionami, charakteryzującym się zmniejszeniemlub eliminacją barier handlowych oraz koordynacją polityki pieniężnej ifiskalnej, podczas gdy współpraca walutowa koncentruje się na powiązaniachwalutowych. Unia walutowa jest uważana za ukoronowanie procesu współpracywalutowej i integracji gospodarczej. W formie współpracy walutowej, w którejdwa lub więcej krajów angażuje się w wzajemnie korzystną wymianę, kapitałpomiędzy zaangażowanymi krajami może swobodnie się przemieszczać, wprzeciwieństwie do kontroli kapitału. Uważa się, że współpraca walutowa sprzyjazrównoważonemu wzrostowi gospodarczemu i stabilności walutowej, ale możerównież działać przeciwdziałać skutecznie, jeśli państwa członkowskie mają(zdecydowanie) różne poziomy rozwoju gospodarczego. Szczególnie krajeeuropejskie i azjatyckie mają za sobą historię współpracy walutowej iwalutowej, jednak europejska współpraca walutowa i integracja gospodarczadoprowadziły ostatecznie do powstania europejskiej unii walutowej.

Przykład: Wąż

W 1973 r.waluty krajów Europejskiej Wspólnoty Gospodarczej, Belgii, Francji, Niemiec,Włoch, Luksemburga i Holandii uczestniczyły w porozumieniu zwanym„Wąż”. Porozumienie to zostało zaklasyfikowane jako współpraca wzakresie kursów walutowych. W ciągu następnych 6 lat porozumienie to pozwoliłona wahania walut krajów uczestniczących w ramach przedziału plus lub minus 2¼%wokół wcześniej ogłoszonych kursów centralnych. Później, w 1979 r., zostałzałożony Europejski System Walutowy (EMS), a członkami założycielami były krajeuczestniczące w „Wężu”. SZŚ ewoluuje w ciągu następnej dekady, anawet skutkuje prawdziwie stałym kursem wymiany na początku lat 90-tych. Mniejwięcej w tym samym czasie, w 1990 r., UE wprowadziła unię gospodarczą iwalutową (UGW), jako termin ogólny dla grupy polityk mających na celukonwergencję gospodarek państw członkowskich Unii Europejskiej w trzech fazach

Przykład: Współpraca w dolarach amerykańskich.

W 1963 r.rząd Tajlandii ustanowił Fundusz Wyrównawczy Wymiany (EEF) w celu odgrywaniaroli w stabilizowaniu ruchów kursowych. Łączył się on z dolarem amerykańskimpoprzez ustalenie ilości grama złota na baht oraz baht na dolaraamerykańskiego. W ciągu najbliższych 15 lat rząd Tajlandii zdecydował sięzdeprecjonować baht w przeliczeniu na złoto trzy razy, zachowując jednocześnieparytet baht w stosunku do dolara amerykańskiego. Ze względu na wprowadzenie przezMiędzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) nowego uogólnionego systemu płynnegokursu walutowego, który w 1978 roku rozciągnął mniejszą rolę złota wmiędzynarodowym systemie walutowym, ten stały system parytetowy jako politykawspółpracy monetarnej został zakończony. Rząd tajski zmienił swoją politykępieniężną, aby była bardziej zgodna z nową polityką MFW.

Korzyści

  • Stałykurs walutowy może zminimalizować niestabilność w realnej działalnościgospodarczej.
  • Bankicentralne mogą zyskać wiarygodność, dostosowując walutę swojego kraju do walutybardziej zdyscyplinowanego kraju.
  • Napoziomie mikroekonomicznym, kraj o słabo rozwiniętych lub niepłynnych rynkachpieniężnych może ustalić swoje kursy walutowe, aby zapewnić rezydentomsyntetyczny rynek pieniężny z płynnością rynków kraju, który dostarcza walutępojazdu.
  • Stałykurs wymiany zmniejsza zmienność i wahania cen względnych.
  • Eliminujeryzyko kursowe, zmniejszając związaną z tym niepewność.
  • Nakładadyscyplinę na władze monetarne.
  • Ułatwiasię międzynarodowy handel i przepływy inwestycyjne między krajami.
  • Spekulacjana rynkach walutowych może być mniej destabilizująca w ramach systemu kursustałego niż w systemie elastycznym, ponieważ nie wzmacnia wahań wynikających zcykli koniunkturalnych.
  • Stałekursy wymiany narzucają dyscyplinę cenową narodom o wyższych stopach inflacjiniż reszta świata, ponieważ taki naród prawdopodobnie będzie musiał stawićczoła utrzymującym się deficytom w bilansie płatniczym i utracie rezerw.
  • Zapobieganie,monetyzacja długu lub wydatki fiskalne finansowane długiem, który wykupujewładza monetarna. Zapobiega to wysokiej inflacji.

Wady

Brak automatycznego przywracania równowagi.

Głównąkrytyką stałego kursu walutowego jest to, że elastyczne kursy walutowe służą dokorygowania bilansu handlowego. Kiedy deficyt handlowy występuje przy zmiennymkursie wymiany, nastąpi wzrost popytu na walutę obcą (a nie krajową), cospowoduje wzrost ceny waluty obcej w przeliczeniu na walutę krajową. To z koleisprawia, że cena towarów zagranicznych jest mniej atrakcyjna dla rynkukrajowego i tym samym obniża deficyt handlowy. Przy stałych kursach walutowychto automatyczne zrównoważenie nie występuje.

Kryzys walutowy

Inną poważnąwadą systemu stałego kursu walutowego jest możliwość wyczerpania rezerwwalutowych przez bank centralny, gdy próbuje on utrzymać powiązanie z popytemna rezerwy walutowe przekraczające ich podaż. Nazywa się to kryzysem walutowymlub kryzysem bilansu płatniczego, a kiedy tak się dzieje, bank centralny musizdewaluować walutę. Kiedy pojawi się taka perspektywa, agenci sektoraprywatnego będą się starali chronić, zmniejszając swoje zasoby waluty krajoweji zwiększając swoje zasoby waluty obcej, co zwiększa prawdopodobieństwowystąpienia wymuszonej dewaluacji. Przymusowa dewaluacja zmieni kurs walutowy owięcej niż dzienne wahania kursów walutowych w ramach elastycznego systemukursów walutowych.

Swoboda prowadzenia polityki pieniężnej i fiskalnej

Ponadto rząd,mając stały, a nie dynamiczny kurs walutowy, nie może stosować politykipieniężnej lub fiskalnej z wolną ręką. Na przykład, stosując narzędziarefleracyjne do szybszego wzrostu gospodarczego (poprzez obniżenie podatków izasilenie rynku większą ilością pieniędzy), rząd ryzykuje, że popadnie wdeficyt handlowy. Może się tak zdarzyć, ponieważ siła nabywcza wspólnegogospodarstwa domowego rośnie wraz z inflacją, przez co import staje sięrelatywnie tańszy.

Ponadto upórrządu w obronie stałego kursu walutowego, kiedy w przypadku deficytu handlowegozmusi go do stosowania środków deflacyjnych (zwiększone opodatkowanie iograniczona dostępność pieniądza), co może prowadzić do bezrobocia. Wreszcie,inne kraje o stałym kursie wymiany mogą również podjąć działania odwetowe wodpowiedzi na to, że dany kraj stosuje walutę swojego kraju w obronie swojegokursu wymiany.

Inne wady

  • Potrzebawprowadzenia systemu kursu sztywnego jest kwestionowana przez pojawienie się wostatnich latach wyrafinowanych instrumentów pochodnych i narzędzi finansowych,które umożliwiają przedsiębiorstwom zabezpieczenie się przed wahaniami kursówwalutowych.
  • Zapowiedzianykurs walutowy może nie pokrywać się z kursem równowagi rynkowej, prowadząc tymsamym do nadmiernego popytu lub nadwyżki podaży.
  • Bankcentralny musi przez cały czas utrzymywać zapasy zarówno walut obcych, jak ikrajowych w celu dostosowania i utrzymania kursów walutowych oraz absorpcjinadwyżki popytu lub podaży.
  • Stałykurs walutowy nie pozwala na automatyczną korektę nierównowagi w krajowymbilansie płatniczym, ponieważ waluta nie jest w stanie docenić/deprecjacjipodyktowanej przez rynek.
  • Nieokreśla stopnia przewagi komparatywnej lub niekorzyści narodu i może prowadzićdo nieefektywnej alokacji zasobów na całym świecie.
  • Istniejemożliwość wystąpienia opóźnień w realizacji polityki i błędów w osiąganiurównowagi zewnętrznej.
  • Kosztinterwencji rządu jest nakładany na rynek walutowy.
  • Niedziała to dobrze w krajach o odmiennych gospodarkach, a tym samym odmiennychwstrząsach gospodarczych (11).

System stałego kursu walutowego a kontrola kapitałowa

Przekonanie,że system kursu sztywnego przynosi ze sobą stabilność, jest tylko częściowoprawdziwe, ponieważ ataki spekulacyjne mają na ogół na waluty o sztywnym kursiewalutowym, a stabilność systemu gospodarczego jest utrzymywana głównie poprzezkontrolę kapitałową. System stałego kursu walutowego powinien być postrzeganyjako narzędzie kontroli kapitału.

FIX Line: Kompromis pomiędzy symetrią wstrząsów a integracją

  • Kompromispomiędzy symetrią wstrząsów i integracją rynku dla krajów rozważających walutępowiązaną został przedstawiony w publikacji Feenstry i Taylora z 2015 r.„International Macroeconomics” poprzez model znany jako wykres FIXLine Diagram.
  • Wykressymetrii-integracji składa się z dwóch regionów podzielonych linią 45-stopniowąo nachyleniu -1. Linia ta może przesuwać się w lewo lub w prawo w zależności oddodatkowych kosztów lub korzyści płynących. Linia ma nachylenie= -1, ponieważim większe są korzyści symetrii, tym mniej wyraźne korzyści integracyjne musząbyć i odwrotnie. W prawym regionie znajdują się kraje, które mają pozytywnypotencjał w zakresie powiązania, podczas gdy w lewym regionie znajdują siękraje, które stoją w obliczu znacznego ryzyka i czynników zniechęcających dopowiązania.
  • Wykresten podkreśla dwa główne czynniki, które skłaniają kraj do rozważeniapowiązania waluty z inną, symetrię wstrząsów i integrację rynku. Symetrięwstrząsów można scharakteryzować jako dwa kraje o podobnych wstrząsachpopytowych spowodowanych podobnymi awariami przemysłu i gospodarek, podczas gdyintegracja rynkowa jest czynnikiem wpływającym na wolumen obrotu, który mamiejsce pomiędzy państwami członkowskimi powiązania.
  • Wskrajnych przypadkach, możliwe jest, aby dany kraj wykazywał tylko jedną z tychcech i nadal posiadał pozytywny potencjał powiązania. Na przykład, kraj, którywykazuje pełną symetrię wstrząsów, ale ma zerową integrację rynkową, mógłbyskorzystać na ustaleniu waluty. Wręcz przeciwnie, kraj, który ma zerowąsymetrię wstrząsów, ale ma maksymalną integrację handlową (w rzeczywistościjeden rynek pomiędzy krajami członkowskimi). *Można to postrzegać zarówno wskali międzynarodowej, jak i lokalnej. Na przykład, dzielnice w obrębie miastadoświadczyłyby ogromnych korzyści płynących ze wspólnej waluty, podczas gdysłabo zintegrowane i/lub niepodobne kraje prawdopodobnie poniosą duże koszty.

Komentarze

Popularne posty z tego bloga

System kursów walutowych